«

»

mrt 07 2018

Bericht afdrukken

New Order – Blue Monday

New Order - Blue Monday - Bass drum intro (musicnoteslib.com)

New Order – Blue Monday – Bass drum intro

Inleiding

In 1983 was daar ineens een 12-inch met futuristische dansmuziek van New Order. Waar de muziek van de band, waaruit New Order was ontstaan, bijna bezweek onder haar eigen doem, leek Blue Monday dansen op de vulkaan te propageren. Hetzelfde oergevoel als Joy Division, maar door de uitvoering, relatief, vrolijker en optimistischer.

Controverse

Ik weet niet hoe het in andere landen was, maar in Nederland zorgde het nummer voor nogal wat ophef. Joy Division was ondertussen heilig verklaard en de ‘mensen met goede smaak’ (lees: muzieksnobs) vonden Blue Monday (uiteraard) muzikale uitverkoop. Als door wespen gestoken reageerden ze op de elektronische tonen van de laatste New Order (een beetje zoals de zogenaamde muziekliefhebbers van nu praten over Kanye West).

New Order’s eerste album, na Ian Curtis’ voortijdig overlijden, was Movement, een album dat dicht bij de Joy Division sound bleef. Maar nu? Disco!? Ik herinner me nog discussies op de radio of dat nummer wel bij een bepaalde radio omroep gedraaid (VARA en VPRO) mocht worden, want dit kon toch allemaal niet…

New Order - Blue Monday - Digitale apparatuur (apoplife.nl)

New Order – Blue Monday – Linksboven, met de klok mee: Oberheim DMX, Emulator I, Moog Source & Powertran Sequencer

Apparatuur

Ik las ergens dat Blue Monday New Order’s gadget nummer was. Voor die tijd was het dat zeker. Het maakt gebruik van een aantal digitale instrumenten:

  • Powertran sequencer, door Bernard Sumner zelf gebouwd
  • Oberheim DMX drum machine
  • Emulator 1, een van de eerste samplers
  • Moog Source synthesizer

Alleen Bernard Sumner’s stem en Peter Hook’s bas zijn analoog.

Inspiratie

Tijdens concerten deed de band niet aan toegiften. Het publiek reageerde daar overal hetzelfde op: teleurgesteld en vaak geïrriteerd. Het idee was om een nummer op te nemen dat gespeeld kon worden als toegift. De band zou opkomen, op Play drukken en weer vertrekken. Vervolgens zou het nummer dan afgespeeld worden.

Gaandeweg werd de echter band steeds enthousiaster over het nummer. Het werd de eerst volgende single, die uit zou komen nog voordat het volgende album, Power, Corruption & Lies, zou verschijnen.

Volgens Bernard Sumner is Blue Monday beïnvloed door Dirty Talk van Klein + M.B.O., Our Love van Donna Summer en Geiger Counter van Kraftwerk. Het koortje dat in Blue Monday is te horen, is een sample van Kraftwerk’s Uranium.

Blue Monday

New Order - Blue Monday (afactoryalphabet.blogspot.com)

New Order – Blue Monday

Alweer 35 (!) jaar geleden kwam dit nummer uit. Destijds danste ik elke week in de discotheek. Vanaf 1 uur tot sluitingstijd was de entree gratis en werd er ook andere muziek dan de standaard disco gedraaid. Ik heb dan ook heel veel gedanst op dit nummer onder de (stroboscoop) lichten.

Misschien is The Perfect Kiss uit 1985 wel beter, maar de impact van Blue Monday was gigantisch. Er gebeurde iets anders, iets nieuws. Dansmuziek, maar toch anders. Het algehele gevoel van het nummer was dubbel. Zwaarmoedig en feestelijk tegelijkertijd. De doem-klank in de zang greep terug naar de Joy Division tijden, maar muzikaal deed het ook denken aan de blije onbezorgde tijden van de jaren (19)70 en de disco uit die dagen.

Het begin van het nummer is nog steeds indrukwekkend. De 4 kwarts-maat en die basdrum die als een mitrailleur klinkt. De muziek die langzaam aan opkomt, de prachtige baslijn, zowel van de Moog Source als van Peter Hook.

Blue Monday is de best verkochte 12-inch aller tijden. Opvallend genoeg maakte het nummer geen onderdeel uit van het album Power, Corruption & Lies, dat uitkwam op 2 mei 1983.

Hoes

New Order - Blue Monday - Kleurencode (wharferj.wordpress.com)

New Order – Blue Monday – Kleurencode

Ook de iconische hoes van Blue Monday, ontworpen door Peter Saville en Brett Wickens, is prachtig. Peter Saville kreeg het idee toen hij Stephen Morris met floppy disks in de weer zag (waar de sequencer informatie op werd bewaard).

De hoes moest op een 5¼” floppy disk lijken. De voorkant bevat geen woorden, maar wel de artiest-, nummer- en label-informatie in (gekleurde) codeblokken.

De oorspronkelijke hoes bevatte cut-outs en een zilverkleurige binnenhoes. De kosten van de hoes waren zo hoog dat Factory Records, die de single uitbracht, geld verloor op elk verkocht exemplaar. Toen de single, tegen de verwachtingen van New Order en Factory Records in, een hit werd, werd de hoes op subtiele wijze aangepast, zodat de kosten aanvaardbaar bleven.

Uitgaven

Het nummer is drie keer uitgegeven. Het origineel uit 1983 (met The Beach als B-kant), in 1988 gevolgd door Blue Monday ’88, bewerkt door producer Quincy Jones. Blue Monday ’95 was de derde versie.

De eerste versie is de beste. Ik heb de toegevoegde waarde van de bewerkingen en/of remixen nooit gezien. Latere uitgaven kenden andere, meer reguliere, hoezen.

New Order - Blue Monday - Top Of The Pops 1983 (rockmusictimeline.com)

New Order – Blue Monday – Top Of The Pops 1983

Verkopen

Zoals hierboven al aangehaald, is de originele single de best verkochte 12″ single aller tijden. Ondanks de substantiële verkoopcijfers heeft de single nooit de Goud status bereikt, omdat platenmaatschappij Factory Records geen lid was van de British Phonographic Industry Association.

Na Blue Monday

The Haçienda, Manchester (aidan.co.uk)

The Haçienda, Manchester

New Order besloot met het geld van Blue Monday hun eigen club te openen: The Haçienda in Manchester. De club speelde een doorslaggevende rol in (de ontwikkeling van) Madchester en werd een van de hipste plekken in Engeland.

Blue Monday wordt gezien als de schakel tussen de disco uit de jaren (19)70 en de dance/house van de late jaren (19)80.

Tekst

De tekst van Blue Monday schijnt over afscheid nemen te gaan. De haast monotone vertolking van zanger Sumner geeft de tekst (en het nummer) een afstandelijk gevoel mee:

How does it feel to treat me like you do?
When you’ve laid your hands upon me
and told me who you are
I thought I was mistaken,
I thought I heard your words
Tell me how do I feel
Tell me now, how do I feel

Those who came before me
lived through their vocations From the past until completion,
they’ll turn away no more
And still I find it so hard
to say what I need to say
But I’m quite sure that you’ll tell me
just how I should feel today

I see a ship in the harbor
I can and shall obey
But if it wasn’t for your misfortune,
I’d be a heavenly person today
And I thought I was mistaken,
and I thought I heard you speak
Tell me, how do I feel
Tell me now, how should I feel
Now I stand here waiting

I thought I told you to leave me
when I walked down to the beach
Tell me how does it feel,
when your heart grows cold, grows cold, cold

Geschreven door Bernard Sumner, Gillian Lesley Gilbert, Peter Hook en Stephen Paul David Morris

Ter afsluiting

Wat vind jij van Blue Monday? Laat het weten!

 

New Order - Blue Monday - Bass drum intro (musicnoteslib.com)

2 reacties

  1. Tom

    De originele 12” staat hier nog altijd in de kast.
    Weet nog dat ik het voor het eerst hoorde Via de toenmalige radiopiraat Decibel. Ik was zo onder de indruk dat ik het kort daarna nog een keer aanvroeg. En het werd binnen een half uur gewoon nog een keer gedraaid. Een hit vanaf het begin.

    De instrumentale B-kant ‘The Beach’ vind ik misschien nog wel net iets beter, vanwege het intro met de synth klanken die op verstommende zangstemmen lijken en vervolgens zwaarder aangezette ritme tijdens de song…

    1. A Pop Life (Erwin Barendregt)

      Ik heb ‘m ook nog. Grappig, ik was ook onder de indruk. Compleet nieuw en anders.
      Ik moet zeggen, dat ik begrijp wat je stelt betreffende The Beach, maar, eerlijk gezegd, ik draai kant A toch veruit het meest.

Complimenten/opmerkingen? Ik hoor het graag!