Sufjan Stevens brengt zijn prachtige en ontroerende Illinois uit

Sufjan Stevens 2005 (dailyherald.com)

Sufjan Stevens 2005

Inleiding

In 2003 kondigde Sufjan Stevens zijn Fifty States Project aan, een project dat zou moeten resulteren in 50 albums die allen opgedragen zouden zijn aan één van de 50 staten in de V.S. In 2005 verscheen aflevering 2: het onwaarschijnlijk mooie Sufjan Stevens Invites You To: Come On Feel the ILLINOISE, ofwel Illinois.

Voorafgaand

De eerste aflevering in Stevens’ Fifty States Project (Stevens zou later toegeven dat het project een promotie stuntje was) was Michigan, een fenomenaal album, dat Stevens op de kaart zette. Het volgende album was geen onderdeel van het project: Seven Swans.

In 2005 werd het tweede deel in het Fifty States Project aangekondigd. Deze keer was de staat Illinois het onderwerp. Op Sufjan Stevens’ eigen site (sufjan.com) wordt Illinois als volgt omschreven:

Like the self-proclaimed “Spiderman” who climbed Chicago’s Sears Tower with no harness, Sufjan Stevens scales dusty prairies, steel factories, and two hundred years of history in the second installment of his 50 State Project, “ILLINOIS”, a 22-track anthematic tone poem to The Prairie State.

An engrossing musical road trip, “Illinois” takes you through ghost towns, grain mills, hospital rooms, and the City of Broad Shoulders, with guest appearances by a poet, a president, a serial murderer, UFOs, Superman, the goat that cursed the Cubs, and Decatur’s famous Chickenmobile. Sufjan weaves variegated musical styles (jazz, funk, pop, folk, and Rodgers and Hammerstein-like flourishes) and the textures of 25 instruments into a tapestry of persons and places famous, infamous, iconic and anonymous. Invoking the muse of poet Carl Sandburg, “Illinois” ushers in trumpets on parade, string quartets, female choruses and ambient piano scales arranged around Stevens’ emerging falsetto.

© sufjan.com

Sufjan Stevens - Illinois (discogs.com)

Sufjan Stevens – Illinois

Illinois

Sufjan Stevens Invites You To: Come On Feel the ILLINOISE is het vijfde studio album van Sufjan Stevens, dat op 4 juli 2005 werd uitgebracht (in de VS een dag later). Het bestaat uit nummers die verwijzen naar plaatsen, gebeurtenissen en personen in en uit de Amerikaanse staat Illinois.

Ter voorbereiding las Stevens boeken van Illinois schrijvers als Saul Bellow en Carl Sandburg, bestudeerde archieven en geschiedenis. Hij bezocht meerdere locaties en verzocht vrienden en kennissen verhalen over plaatsen en/of belevenissen uit de staat te delen.

Vervolgens ging Stevens aan het werk en componeerde alle muziek en nam deze vervolgens in zijn eentje op in The Buddy Project studio en in zijn eigen appartement in New York. Stevens: “I was pretty nearsighted in the construction of Illinois. I spent a lot of time alone, a few months in isolation working on my own and in the studio. I let things germinate and cultivate independently, without thinking about an audience or a live show at all”.

Teksten

In de teksten worden veel personen, plaatsen en gebeurtenissen uit de staat Illinois benoemd, zoals een UFO waarneming in de buurt van Highland, de 1893 World’s Columbian Exposition in Chicago, seriemoordenaar John Wayne Gacy, de staatsviering van Casimir Pulaski Day, Superman (Metropolis was gebaseerd op Chicago), de fabrikant Caterpillar, auteur Carl Sandburg, voormalig president Abraham Lincoln, de Sangamon River, de Chicago Cubs, de Sears Tower en meerdere plaatsnamen.

Sufjan Stevens 2005 (culturemap.com)

Sufjan Stevens 2005

John Wayne Gacy, Jr.

Het nummer John Wayne Gacy, Jr. is exemplarisch voor de wijze waarop Stevens een gruwelijke geschiedenis om kan toveren tot iets prachtigs. Het nummer gaat over seriemoordenaar John Wayne Gacy, verantwoordelijk voor de verkrachting en moord op 33 jongens en mannen, waarvan hij er 29 had begraven in de kruipruimte onder zijn eigen huis.

De muziek is ontroerend en intiem. De zang vol compassie.

His father was a drinker
And his mother cried in bed
Folding John Wayne’s T-shirts
When the swingset hit his head

Al snel verandert de toon.

Look underneath the house there
Find the few living things
Rotting fast in their sleep of the dead
Twenty-seven people, even more
They were boys with their cars, summer jobs

Het nummer eindigt met een persoonlijke ontboezeming, als Stevens zichzelf vergelijkt met Gacy. In 2009 ging hij zelfs zo ver door te stellen dat “we’re all capable of what [Gacy] did”. Op zichzelf een juiste constatering, in die zin dat Gacy ook een mens was en niets menselijks ons vreemd is, maar de uitspraak is toch wat ongemakkelijk.

And in my best behavior
I am really just like him
Look beneath the floorboards
For the secrets I have hid

De wijze waarop Stevens allerlei details uit de Gacy zaak benoemt in combinatie met de muziek is uniek. Nog los daarvan: ontroeren met een liedje over een dergelijke tragedie is een indrukwekkende prestatie.

Decatur, or, Round of Applause for Your Stepmother!

Een prachtig liedje dat opvalt door de creatieve rijm. De wijze waarop hij de naam van het plaatsje Decatur doet rijmen met woorden als ‘alligator’, ‘operator’, ‘aviator’, ‘debater’, ‘emancipator’, ‘denominator’, ‘abominate her’, en ‘appreciate her’ is knap, want ondertussen worden er relevante historische gebeurtenissen en mensen uit de staat Illinois benoemd.

Sufjan Stevens - Chicago (2016 single) (hypebeast.com)

Sufjan Stevens – Chicago (2016 single)

Chicago

Een van de mooiste liedjes van Sufjan Stevens (het is het favoriete liedje van mijn jongste zoon, en auteur, Timur). Een tot tranen roerend nummer over liefde en vriendschap.

I fell in love again
All things go, all things go
Drove to Chicago
All things know, all things know
We sold our clothes to the state
I don’t mind, I don’t mind
I made a lot of mistakes
In my mind, in my mind

If I was crying
In the van with my friend
It was for freedom
From myself and from the land
I made a lot of mistakes
I made a lot of mistakes
I made a lot of mistakes
I made a lot of mistakes

Casimir Pulaski Day

En dan komt direct daarna Casimir Pulaski Day, een verpletterend mooi nummer over de dood van een geliefde door kanker, oplaaiende onschuldige liefde en de twijfel aan geloof in God en zijn bedoelingen.

Goldenrod and the 4-H stone
The things I brought you
When I found out you had cancer of the bone

Your father cried on the telephone
And he drove his car to the navy yard
Just to prove that he was sorry

In the morning through the window shade
When the light pressed up against your shoulder blade
I could see what you were reading

Oh, the glory that the Lord has made
And the complications you could do without
When I kissed you on the mouth

Tuesday night at the Bible study
We lift our hands and pray over your body
But nothing ever happens

I remember at Michael’s house
In the living room when you kissed my neck
And I almost touched your blouse

In the morning at the top of the stairs
When your father found out what we did that night
And you told me you were scared

Oh, the glory when you ran outside
With your shirt tucked in and your shoes untied
And you told me not to follow you

Sunday night when I cleaned the house
I find the card where you wrote it out
With the pictures of your mother

On the floor at the great divide
With my shirt tucked in and my shoes untied
I am crying in the bathroom

In the morning when you finally go
And the nurse runs in with her head hung low
And the cardinal hits the window

In the morning in the winter shade
On the first of March on the holiday
I thought I saw you breathing

Oh, the glory that the Lord has made
And the complications when I see his face
In the morning in the window

Oh, the glory when he took our place
But he took my shoulders and he shook my face
And he takes and he takes and he takes

De menselijkheid, de puurheid en de ontroering die elke seconde naar buiten wordt geperst in dit nummer is van een onbeschrijflijke schoonheid. Als iemand iets meeneemt van dit artikel, luister naar dit prachtige Casimir Pulaski Day, één van de meest indrukwekkende stukken muziek ooit gemaakt. Om stil van te worden.

Het geloof in (de goedheid van) God dat op voorganger Seven Swans nog onwrikbaar bleek, blijkt minder vast te worden bij persoonlijke tragedies.

Sufjan Stevens - Illinois - Hoezen (apoplife.nl)

Sufjan Stevens – Illinois – Hoezen

Hoes

Kunstenaar Divya Srinivasan maakte de hoes voor het album, waarop verschillende Illinois thema’s samenkomen, waaronder Lincoln en Al Capone. Vlak na de uitgave van het album onstonden er problemen met de afbeelding van Superman op de oorspronkelijke hoes. DC Comics, eigenaar van de beeltenis, ging akkoord met de verkoop van de eerste persingen onder voorwaarde dat de Superman beeltenis daarna van de hoes zou verdwijnen. Dit heeft geresulteerd in nogal wat verschillende hoespersingen:

  1. met de Superman afbeelding
  2. met de Superman afbeelding afgeplakt door een ballonsticker
  3. met ballonnen in plaats van de Superman afbeelding
  4. geen afbeelding op de plaats waar de Superman afbeelding zich bevond
  5. met een afbeelding van het Marvel karakter Blue Marvel

Ondanks de controverse won de hoes de PLUG Independent Music Award in 2006.

Singles

Van het album zijn geen singles en video’s uitgebracht. In 2016 werd een demoversie van Chicago als single uitgebracht in het kader van de Illinois (Special 10th Anniversary Blue Marvel Edition) uitgave.

Succes

Het album werd een groot (internationaal) succes en vestigde Stevens’ naam als muzikant en componist. Met name in de pers werd het album onthaald als een meesterwerk.

Maar ook qua verkopen deed het album het prima. In augustus 2017 kreeg het album de welverdiende goud status in de VS (meer dan 500.000 verkochte exemplaren). Ook in Europa werd het album goed ontvangen. In juli 2012 verdiende het album de zilver status in het VK.

Aan het eind van 2005 werd Illinois in veel landen door verschillende publicaties uitgeroepen tot album van het jaar, 5 jaar later gevolgd door de benoeming tot album van het decennium.

Recensie

Alle lof is meer dan terecht. De warmte, de rijke instrumentatie, de prachtige teksten en de ontroering maken dit album tot een onmisbaar item in (platen)collecties. Het feit dat Stevens grotendeels eigenhandig verantwoordelijk is voor het eindresultaat maakt het allemaal nog verbluffender. De rijkdom is onvoorstelbaar, de menselijkheid oprecht en de uitwerking fenomenaal. Een album van ongekende klasse!

Sufjan Stevens - Illinois - Foldout (pupae.com)

Sufjan Stevens – Illinois – Foldout

Nummers

Alle nummers geschreven door Sufjan Stevens.

  • Concerning the UFO Sighting near Highland, Illinois
  • The Black Hawk War, or, How to Demolish an Entire Civilization and Still Feel Good About Yourself in the Morning, or, We Apologize for the Inconvenience but You’re Going to Have to Leave Now, or, ‘I Have Fought the Big Knives and Will Continue to Fight Them Until They Are Off Our Lands!’
  • Come On! Feel the Illinoise! (Part I: The World’s Columbian Exposition – Part II: Carl Sandburg Visits Me in a Dream)
  • John Wayne Gacy, Jr.
  • Jacksonville
  • A Short Reprise for Mary Todd, Who Went Insane, but for Very Good Reasons
  • Decatur, or, Round of Applause for Your Stepmother!
  • One Last ‘Whoo-Hoo!’ for the Pullman
  • Chicago
  • Casimir Pulaski Day
  • To the Workers of the Rock River Valley Region, I Have an Idea Concerning Your Predicament
  • The Man of Metropolis Steals Our Hearts
  • Prairie Fire That Wanders About
  • A Conjunction of Drones Simulating the Way in Which Sufjan Stevens Has an Existential Crisis in the Great Godfrey Maze
  • The Predatory Wasp of the Palisades Is Out to Get Us!
  • They Are Night Zombies!! They Are Neighbors!! /They Have Come Back from the Dead!! Ahhhh!
  • Let’s Hear That String Part Again, Because I Don’t Think They Heard It All the Way Out in Bushnell
  • In This Temple as in the Hearts of Man for Whom He Saved the Earth
  • The Seer’s Tower
  • The Tallest Man, the Broadest Shoulders” (Part I: The Great Frontier – Part II: Come to Me Only with Playthings Now)
  • Riffs and Variations on a Single Note for Jelly Roll, Earl Hines, Louis Armstrong, Baby Dodds, and the King of Swing, to Name a Few
  • Out of Egypt, into the Great Laugh of Mankind, and I Shake the Dirt from My Sandals as I Run

Muzikanten

  • Sufjan Stevens – akoestische gitaar, piano, Wurlitzer, bas, drums, elektrische gitaar, hobo, saxofoon, fluiten, banjo, glockenspiel, accordeon, vibrafoon, Casiotone MT-70, arrenslee bellen, shakers, tamboerijn, triangel, elektronisch orgel, zang
  • Julianne Carney & Rob Moose – viool
  • Marla Hansen – viola
  • The Illinoisemaker Choir, Katrina Kerns, Matt Morgan, Daniel en Elin Smith & Shara Worden – achtergrondzang
  • Maria Bella Jeffers – cello
  • James McAlister – drums
  • Craig Montoro – trompet, achtergrondzang
Sufjan Stevens - Illinois - Tour (asthmatickitty.com)

Sufjan Stevens – Illinois – Tour

Tour

Binnen twee weken na de uitgave van het album ging Stevens op tournee met het album. De band die hij meenam werd Illinoisemakers genoemd. Van september tot en met november 2006 toerde hij nogmaals en kwam nu ook naar Europa. Tijdens de tweede tour werd de kleding op het podium veranderd van University of Illinois cheerleader outfits naar outfits met vlinder en vogel thema’s, inclusief vleugels.

Sufjan Stevens - The Avalanche (music.sufjan.com)

Sufjan Stevens – The Avalanche

The Avalanche

Op 11 juli 2006 bracht Sufjan Stevens het album The Avalanche: Outtakes and Extras from the Illinois Album!, ofwel The Avalance, uit. Het album is “shamelessly compiled by Sufjan Stevens” en bevat outtakes van de Illinois sessies.

Op music.sufjan.com wordt het album als volgt omschreven:

The little secret behind the Illinois record is that it was originally conceived as a double album, culminating in a musical collage of nearly 50 songs. But as the project began to develop into an unwieldy epic, common sense weighed in—as did the opinions of others—and the project was cut in half. But as 2005 came to a close, Sufjan returned to the old, forsaken songs on his 8-track like a grandfather remembering his youth, indulging in old journals and newspaper clippings. What he uncovered went beyond the merits of nostalgia; it was more like an ensemble of capricious friends and old acquaintances wearing party outfits, waiting to be let in at the front door, for warm drinks and interesting conversation. Among them were Saul Bellow, Ann Landers, Adlai Stevenson, and a brief cameo from Henry Darger’s Vivian Girls. The gathering that followed would become the setting for the songs on The Avalanche: Outtakes and Extras from the Illinois Album.

Sufjan gleaned 21 useable tracks from the abandoned material, including three alternate versions of Chicago. Some songs were in finished form, others were merely outlines, gesture drawings, or musical scribbles mumbled on a hand-held tape recorder. Most of the material required substantial editing, new arrangements or vocals. Much of the work was done at the end of 2005 or in January the following year. Sufjan invited many of the original Illinoisemakers to fill in the edges: drums, trumpet, a choir of singers. The centerpiece, of course, was the title track—The Avalanche—a song intended for the leading role on the Illinois album but eventually cut and placed as a bonus track on the vinyl release. In his rummaging through old musical memorabilia, Sufjan began to use this song as a meditation on the editorial process, returning to old forms, knee-deep in debris, sifting rocks and river water for an occasional glint of gold. “I call ye cabin neighbors,” the song bemuses, “I call you once my friends.” And like an avid social organizer, Sufjan took in all the odd musical misfits and gathered them together for a party of their own, like good friends.

A careful listener may uncover the obvious trend on this record: almost every song on the Illinois album has a counterpart on the outtakes. Carl Sandburg arm-wrestles Saul Bellow. The aliens landing near Highland salute Clyde Tombaugh, the man who discovered Pluto. The loneliness of “Casimir Pulaski Day” deepens even further in the foreboding soundtrack to “Pittsfield.” At its best, The Avalanche is an exercise in form, revealing the working habits of one of the most productive songwriters today. As an illustration, the avalanche refers to the snow and rubble that falls off the side of a mountain, or, in this case, the musical debris generously chucked from an abundant epic. It’s unlikely you’ll find a mountain in the Prairie State so the metaphor will have to do.

© sufjan.com

Recensie

Minder essentieel dan het ‘moeder’ album, maar een heerlijke toevoeging. Rijke, volle composities afgewisseld met kleine liedjes, waaronder prijsnummer Chicago in maar liefst drie (!) verschillende versies. Nog een keer genieten!

Nummers

Alle nummers geschreven door Sufjan Stevens.

  • The Avalanche
  • Dear Mr Supercomputer
  • Adlai Stevenson
  • The Vivian Girls Are Visited In the Night by Saint Dargarius and his Squadron of Benevolent Butterflies
  • Chicago (acoustic version)
  • The Henney Buggy Band
  • Saul Bellow 02:53
  • Carlyle Lake
  • Springfield, or Bobby Got a Shadfly Caught in his Hair
  • The Mistress Witch from McClure (or, The Mind That Knows Itself)
  • Kaskaskia River
  • Chicago (adult contemporary easy listening version)
  • Inaugural Pop Music for Jane Margaret Byrne
  • No Man’s Land
  • The Palm Sunday Tornado Hits Crystal Lake
  • The Pick-up
  • The Perpetual Self, or ‘What Would Saul Alinsky Do?’
  • For Clyde Tombaugh
  • Chicago (Multiple Personality Disorder version)
  • Pittsfield
  • The Undivided Self (for Eppie and Popo)
Sufjan Stevens - Illinois - Tour 2006 (pitchfork.com)

Sufjan Stevens – Illinois – Tour 2006

Ter afsluiting

Als iedere muziekliefhebber iets moet doen in zijn leven, is het in ieder geval een keer geluisterd hebben naar Illinois, echt doen!

Wat vind jij van Illinois? Laat het weten!

Video/Spotify
Bij dit verhaal is een video opgenomen. Klik op de volgende link om deze te zien: Video: Sufjan Stevens brengt zijn prachtige en ontroerende Illinois uit. De A Pop Life afspeellijst op Spotify is ook aangepast.