Joni Mitchell en het verhaal van Hejira

Joni Mitchell - Hejira - Billboard (fathom-art.com)

Joni Mitchell – Hejira – Billboard

Inleiding

Dit is het vierde artikel op dit blog over een Joni Mitchell album. Het eerste artikel was gewijd aan het prachtige Blue. Dat artikel gaat ook dieper in op Joni Mitchell’s carrière. Mocht je dat willen weten, lees dan Joni Mitchell maakt diepe indruk met Blue. Het tweede artikel was gewijd aan Court And Spark, lees ook Joni Mitchell verwerkt voor het eerst jazz in haar muziek, Court And Spark. Het derde artikel was gewijd aan The Hissing Of Summer Lawns, lees ook Joni Mitchell experimenteert op The Hissing Of Summer Lawns.

Joni Mitchell

Eind 1975, na de uitgave van The Hissing Of Summer Lawns, speelde Joni Mitchell een aantal shows mee in de Rolling Thunder Revue van Bob Dylan, waar Mitchell slecht op reageerde. Ze raakte vermoeid en raakte verslaafd aan cocaïne. Begin 1976 plande Mitchell een tour om The Hissing Of Summer Lawns promotioneel te ondersteunen. De tour was een aantal concerten onderweg toen Mitchell in februari 1976 in Maryland al tijdens het eerst nummer van het podium liep en de rest van de tour annuleerde. Ze was uitgeput, verslaafd en maakte constant ruzie met haar verloofde, drummer John Guerin. Einde tour.

Mitchell trok zich terug in Neil Young’s strandhuis om tot rust te komen. Ze werd door vrienden uitgenodigd mee te gaan op een road trip door Amerika, waar ze op in ging. Ze reisde daarna alleen verder. Tijdens haar reizen schreef ze muziek wat zou leiden tot haar volgende album, Hejira. In 1979 keek ze terug op het ontstaan van het album in een interview met Cameron Crowe.

What were the origins of ‘Hejira’? That album seems to have a sound all of its own…

Well, after the end of my last tour, it was a case of waiting again. I had an idea, I knew I wanted to travel. I was sitting out at the beach at Neil’s {Young} place, and I was thinking, “I want to travel, I don’t know where and I don’t know who with.” Two friends of mine came to the door and said, “We’re driving across country.” I said, “I’ve been waiting for you, I’m gone.” So we drove across country, then we parted ways. It was my car, so I drove back alone. The Hejira album was written mostly while I was traveling in the car. That’s why there were no piano songs, if you remember.

Hejira was an obscure word, but it said exactly what I wanted. Running away, honorably. It dealt with the leaving of a relationship, but without the sense of failure that accompanied the breakup of my previous relationships. I felt that it was not necessarily anybody’s fault. It was a new attitude.

Joni Mitchell geïnterviewd door Cameron Crowe, Rolling Stone #296, 26 juli 1979

De trip leverde maar liefst zes nummers op, naast twee van eerdere trips en de Rolling Thunder Revue. Op de terugweg van de laatste trip maakte ze een stop bij Chögyam Trungpa, een Boeddhistische meester. Vlak voor Pasen 1976 was ze van de cocaïne af.

Joni Mitchell - Hejira (spotify.com)

Joni Mitchell – Hejira

Hejira

Op 21 november 1976 bracht Joni Mitchell haar achtste studio album Hejira, uit. Net als The Hissing Of Summer Lawns verder ging waar de voorganger stopte, geldt dat ook voor Hejira. Het experiment en steeds meer opschuiven richting meer complexe instrumentatie werd verder uitgebouwd.

Zoals in eerdere artikelen al vermeld raakte Joni Mitchell steeds vaker gefrustreerd door de inbreng van rock muzikanten die de instrumenten speelden die zijzelf niet kon spelen: “There were grace notes and subtleties and things that I thought were getting kind of buried.” Haar introductie tot andere muzikanten inspireerde Mitchell tot andersoortige muziek en composities.

Nadat de opnamen voor Hejira grotendeels waren gedaan ontmoette Mitchell de invloedrijke jazz bassist Jaco Pastorius die met zijn basspel en fretloze bas innovatieve muzikale invloed had, die verder reikte dan het standaard jazz metier. Mitchell en Pastorius hadden een diepe intuïtieve connectie. Mitchell’s composities, originele tuning en eigenheid inspireerde Pastorius. Hij voegde zijn spel toe aan vier nummers.

Joni Mitchell - Hejira - Reclames (jonimitchell.com/thenostagiashop.co.uk)

Joni Mitchell – Hejira – Reclames

Muziek en teksten

Het album is grotendeels akoestisch van aard en is een hybride mengeling van folk, jazz en rock. Vijf van de negen nummers bevatten geen drums, maar op een vreemde wijze hoor je dat niet echt. Er wordt spaarzaam percussie ingezet, maar een nummer als Coyote, de enige single van het album, klinkt volledig ritmisch, door slim gebruik van percussie en optimaal gebruik van ritmegitaar. Mitchell zingt prachtig, verhalend, warm en veel. Hejira lijkt het absolute ’teksten’ album te zijn. De teksten zijn lang en intensief en (alweer) prachtig. Haar eigen avonturen, gevoelens en zoektocht worden indrukwekkend verwoord.

De thematiek van het album kan worden samengevat als onderweg zijn en/of reizen. De tocht door Amerika bracht haar veel andere inzichten, haar verloving met John Guerin werd verbroken en Mitchell gaf zich over aan een zoektocht naar zingeving, herdefiniëring van wat succes en gelukzaligheid betekent voor haar als artiest en vrouw.

Het openingsnummers en enige single van het album Coyote is volgens Mitchell geschreven op 25 november 1975 tijdens de Rolling Thunder Revue en gaat over een affaire, waar ze zonder spijt op terugkijkt: “No regrets Coyote”.

We saw a farmhouse burning down
In the middle of nowhere
In the middle of the night
And we rolled right past that tragedy
Till we turned into some road house lights
Where a local band was playing
Locals were up kicking and shaking on the floor
And the next thing I know
That coyote’s at my door
He pins me in a corner and he won’t take no
He drags me out on the dance floor
And we’re dancing close and slow
Now he’s got a woman at home
He’s got another woman down the hall
He seems to want me anyway
Why’d you have to get so drunk
And lead me on that way
You just picked up a hitcher
A prisoner of the white lines on the freeway

© Coyote, Joni Mitchell, 1976

Joni Mitchell werkt aan Coyote in de tourbus, eind 1975 (jonimitchell.com)

Joni Mitchell werkt aan Coyote in de tourbus, eind 1975

De tekst schetst het beeld van de tijd, het avontuur en uiteindelijk komt Mitchell als ‘overwinnaar’ uit de tekst naar voren, de “coyote” is afgetroefd.

Amelia neemt de reis/het lot van pilote Amelia Earhart als metafoor voor Mitchell’s eigen behoefte om te reizen, onderzoeken, alleen zijn en willen liefhebben: “A ghost of aviation / She was swallowed by the sky / Or by the sea like me she had a dream to fly.”

Het nummer Furry Sings The Blues is een verslag van haar ontmoeting met Furry Lewis, die tegen Joni zei “I don’t like you”. Het is een weergave van Beale Street, Memphis, het officiële ‘home of the blues’ en de teloorgang. Op 10 december 1976 werd Furry Lewis geïnterviewd door de Memphis Press waarin hij stelt dat hij het eens is met Mitchell’s tekst.

Looking up and down old Beale Street
Ghosts of the darktown society
Come right out of the bricks at me
Like it’s a Saturday night
They’re in their finery
Dancing it up and making deals Furry sings the blues

© Furry Sings The Blues, Joni Mitchell, 1976

A Strange Boy gaat over een affaire die ze had tijdens haar Amerika tocht met een jongen/man die nog inwoonde bij zijn ouders, maar ondanks zijn onvolwassenheid toch iets bracht: “We got high on travel / And we got drunk on alcohol / And on love the strongest poison and medicine of all”.

Ondanks alle pracht die allemaal al voorbij is gekomen, komt het hoogtepunt, titelnummer Hejira, toch onverwacht binnen. Wat een schoonheid, muzikaal en tekstueel een klein wonder. Volgens Mitchell “probably the toughest tune on the album to write”, gaat het over het einde van haar relatie met Guerin.

I’m traveling in some vehicle
I’m sitting in some cafe
A defector from the petty wars
That shell shock love away
There’s comfort in melancholy
When there’s no need to explain

© Hejira, Joni Mitchell, 1976

Het volgende Song For Sharon kent dezelfde inspiratiebron “I can keep my cool at poker / But I’m a fool when love’s at stake / Because I can’t conceal emotion / What I’m feeling’s always written on my face”. Ook Blue Motel Room gaat over Guerin, maar is geënt op hoe nu verder na het beëindigen van hun relatie: “Will you still love me / When I get back to town”.

Via Black Crow, dat reizen beschrijft, eindigt het album met Refuge Of The Roads, een nummer dat gaat over Mitchell’s bezoek aan Chögyam Trungpa en haar plaats in de wereld.

In a highway service station
Over the month of June
Was a photograph of the earth
Taken coming back from the moon
And you couldn’t see a city
On that marbled bowling ball
Or a forest or a highway
Or me here least of all
You couldn’t see these cold water restrooms
Or this baggage overload
Westbound and rolling taking refuge in the roads

© Refuge Of The Roads, Joni Mitchell, 1976

Joni Mitchell - Hejira - Gatefold foto (morrisonhotelgallery.com)

Joni Mitchell – Hejira – Gatefold foto

Ontvangst

Hejira was het meest experimentele album dat Joni Mitchell tot dan toe had uitgebracht. In tegenstelling tot The Hissing Of Summer Lawns, dat was afgekraakt in de pers, werd Hejira beter ontvangen door de pers, ook al was het soms niet van harte. De single Coyote deed niets in de hitlijsten, maar het album werd al drie weken na uitgave goud gecertificeerd in de VS. Inmiddels geldt het album, net als veel van Joni Mitchell’s overig werk, als een klassieker en als een hoogtepunt van jaren (19)70 muziek.

Ook Hejira geldt tegenwoordig als een voorbeeldalbum en favoriet voor vele artiesten, waaronder Björk, Danielle Haim, Weyes Blood en St. Vincent.

Joni Mitchell - Hejira - Originele hoesfoto (bonhams.com)

Joni Mitchell – Hejira – Originele hoesfoto

Hoes

Joni Mitchell vond het woord “Hejira” in haar zoektocht naar een “word to describe running away from something honorably”. Het woord “Hejira” staat voor de migratie van de islamitische profeet Mohammed en zijn volgelingen van Mekka naar wat nu Medina heet, in het jaar 622.

In maart 1976 verbleef Mitchell in Madison, Wisconsin met fotograaf Joel Bernstein. In de vroege ochtend togen ze naar een net bevroren meer, waar Mitchell schaatste, wat een aantal prachtige foto’s opleverde voor de albumhoes voor het volgende album. Het was echter nog niet helemaal wat ze zocht.

Mitchell nam weer contact op met Norman Seeff. Een aantal portret foto’s werden gecombineerd met beelden die haar reis vertegenwoordigden en de eerder gemaakte foto’s. In een interview met Rolling Stone, dat werd gepubliceerd op 15 december 1994, werd Mitchell gevraagd wat haar favoriete albumhoes was. Ze antwoordde “I like Hejira. A lot of work went into that.”

Recensie

Zoals ik eerder dit jaar opmerkte bij het 10 jarige jubileum van mijn blog, is Joni Mitchell een van de artiesten die ik door mij blog nader heb leren kennen. Joni Mitchell’s albums die ik tot nu toe heb beschreven en bejubeld behoren inmiddels tot mijn favoriete albums aller tijden. Mitchell is in staat mij naar andere werelden, stemmingen en plekken te brengen.

Dat geldt ook voor Hejira. Na meerdere luisterbeurten lijkt Joni Mitchell bij vlagen van een andere planeet lijkt te komen. Haar wereld is meeslepend, uniek, melancholisch, zwaar en toch optimistisch. Op 8 oktober 2006 zei Mitchell in een interview met The Ottawa Citizen het volgende: “I suppose a lot of people could have written a lot of my other songs, but I feel the songs on Hejira could only have come from me.” Op de valse bescheidenheid na aan het begin van haar statement, klopt de uitspraak over Hejira helemaal. Een grotere aanbeveling is niet mogelijk.

Joni Mitchell - Hejira - Hoes achterkant (discogs.com)

Joni Mitchell – Hejira – Hoes achterkant

Nummers

Alle nummers geschreven door Joni Mitchell.

  • Coyote
  • Amelia
  • Furry Sings The Blues
  • A Strange Boy
  • Hejira
  • Song For Sharon
  • Black Crow
  • Blue Motel Room
  • Refuge Of The Roads

Coyote werd als single uitgebracht in januari 1977.

Joni Mitchell - Hejira - Binnenhoes (discogs.com)

Joni Mitchell – Hejira – Binnenhoes

Muzikanten

  • Joni Mitchell – zang, gitaar
  • Larry Carlton – gitaar op Coyote, Amelia, A Strange Boy, Black Crow, Blue Motel Room
  • Bobbye Hall – percussie op Coyote, A Strange Boy, Hejira
  • Jaco Pastorius – fretloze bas op Coyote, Hejira, Black Crow, Refuge Of The Roads
  • Victor Feldman – vibes op Amelia
  • Max Bennett – bas op Furry Sings The Blues, Song For Sharon
  • John Guerin – drums op Furry Sings The Blues, Song For Sharon, Blue Motel Room, Refuge Of The Roads
  • Neil Young – harmonica op Furry Sings The Blues
  • Abe Most – klarinet op Hejira
  • Chuck Domanico – bas op Blue Motel Room
  • Chuck Findley, Tom Scott – blazers op Refuge Of The Roads
Joni Mitchell - Hejira - Outtake foto's maart 1976 (instagram.com/jonimitchell)

Joni Mitchell – Hejira – Outtake foto’s maart 1976

Na Hejira

Halverwege 1977 zou Joni Mitchell aan het werk gaan aan haar volgende album, Don Juan’s Reckless Daughter, dat nog meer op jazz en jazzrock georiënteerd zou zijn. Het zou een uiterst controversiële uitgave blijken, omdat zichzelf op de hoes ook in ‘blackface’ afbeeldde.

Ter afsluiting

Wat vind jij van Hejira? Laat het weten!

Video/Spotify
Bij dit verhaal is een video opgenomen. Klik op de volgende link om deze te zien: Video: Joni Mitchell en het verhaal van Hejira. De A Pop Life afspeellijst op Spotify is ook aangepast.

Complimenten/opmerkingen? Graag!

Je email adres wordt niet gepubliceerd.