Nick Drake – Bryter Layter

Nick Drake – 19-02-1971

Inleiding

Nick Drake’s Bryter Layter album is als een warm bad. Jazzy folk, muziek die ontroert, contemplatief werkt en de luisteraar haast dwingt tot rust te komen.

Nick Drake

Op 19 juni 1948 werd Nick Drake geboren in Birma. In 1951 vertrok het gezin (terug) naar Engeland. Vader en moeder Drake waren muzikaal onderlegd (moeder Molly’s muziek werd na haar overlijden uitgebracht), zus Gabrielle was een redelijk succesvolle actrice.

Vanaf jonge leeftijd speelde Drake piano en begon al snel eigen muziek te componeren. Hij leerde vervolgens klarinet en saxofoon te spelen en richtte halverwege de jaren (19)60 zijn eerste band op. In 1965 kocht Nick Drake zijn eerste akoestische gitaar. In 1967 vertrok hij naar Frankrijk voor een tijdelijke studie en begon serieus gitaar te studeren en spelen. Ook cannabis kwam in zijn leven.

Weer terug in Engeland begon hij aan een studie Engelse literatuur, maar zijn liefde lag bij muziek, met name Engelse en Amerikaanse folk. Begin 1968 kwam Drake in aanraking met de Amerikaanse producer Joe Boyd. Boyd was onder de indruk van thuis gemaakte opnamen: “Halfway through the first song, I felt this was pretty special. And I called him up, and he came back in, and we talked, and I just said, ‘I’d like to make a record.’ He stammered, ‘Oh, well, yeah. Okay.’ Nick was a man of few words.” Boyd bood Drake een contract aan, Drake stopte met zijn studie en ging aan het werk aan wat zijn debuutalbum zou worden.

Nick Drake – Five Leaves Left

In 1968 nam Nick Drake een aantal nummers op, waarop hij ondersteund werd door muzikanten uit folkgroepen Fairport Convention en Pentangle. Na aanvankelijke opstartproblemen werden de opnamen, met name na het aantrekken van Drake’s vriend Robert Kirby die arrangementen schreef, succesvol voltooid. Op 3 juli 1969 werd Five Leaves Left uitgebracht, een prachtig album dat door recensenten zuinigjes werd ontvangen. Promotie en marketing waren zwaar onder de maat. Het album verkocht dan ook slecht. Drake’s muziek was ook op de radio niet te horen, met uitzondering van de programma’s van BBC diskjockeys John Peel en Bob Harris.

Drake ging als voorprogramma mee op een Fairport Convention tour, maar veel van zijn optredens werden niet gewaardeerd door het publiek. Folkzanger Michael Chapman: “The folk crowd wanted songs with choruses. They completely missed the point. He didn’t say a word the entire evening. It was actually quite painful to watch. I don’t know what the audience expected, I mean, they must have known they weren’t going to get sea-shanties and sing-alongs at a Nick Drake gig!” Collega’s noemden zijn optreden regelmatig “embarrassing”, met name veroorzaakt door Drake’s zichtbare ongemak op het podium. Drake besloot niet meer op te treden.

Ondanks het gebrek aan succes van het debuutalbum, wilde Boyd graag een volgende album opnemen. In juli 1970 begonnen de opnamen van Bryter Layter, een album dat gepland was voor een uitgave van 1 november 1970. Promotie exemplaren werden rond die periode ook verzonden, maar Drake was ontevreden over de albumhoes, waardoor de uitgave werd vertraagd.

Nick Drake – Bryter Layter

Bryter Layter

Op 5 maart 1971 werd het tweede Nick Drake album, Bryter Layter, uitgebracht. In een poging meer publiek te trekken werden meer instrumenten toegevoegd aan het geluidspalet, waaronder drums en bas.

Ook al waren de recensies iets positiever, verkocht het album wederom mondjesmaat en de aandacht verdween al weer snel. Drake gaf een interview, waarvan interviewer Jerry Gilbert later zei dat het erg moeilijk was iets bruikbaars uit Drake te krijgen (“I don’t think he made eye contact with me once”). Het gepubliceerde interview was een een-koloms stuk in het Engelse muziekblad Sounds, dat op 13 maart 1971 werd gepubliceerd.

Something else for Nick?

Nick Drake is a shy, introverted folk singer, who is not usually known to speak unless it is absolutely necessary. But Nick is not the kind of folk singer who will drift into your friendly neighbourhood folk club; in fact, if you’ve seen him perform, the chances are that it was on the bill of a sell-out Festival Hall concert.

Last week I spoke to Nick, and eventually discovered that it has been precisely these kind of gigs that had hung him up – the reason why he has shied away from public performances almost without exception.

“I think the problem was with the material, which I wrote rather for records than performing. There were only two or three concerts that felt right, and there was something wrong with all the others. I did play Cousins and one or two folk clubs in the north, but the gigs just sort of petered out,” Nick explained.

Nick pointed out that he was not happy with the way the gigs were working out and he couldn’t get into them properly. Why, then, was he performing at such esteemed venues as the Festival Hall?

“I was under some obligation to them, but it wasn’t the end of the world when I stopped. If I was enjoying the gigs it would have made much more sense.”

Don’t, however, gain the impression that Nick is not a superb artist. Placed in the right context, his songs produce quite a stunning effect over a period of time. He has worked on two albums with Witchseason producer Joe Boyd, the latter having been released only only last week. Entitled “Bryter Layter”, it features some of the musicians who contributed to the success of the John and Beverly Martyn albums, notably Paul Harris; and Robert Kirby’s arrangements are just as important as Nick Drake’s songs.

Says Nick: “I had something in mind when I wrote the songs, knowing that they weren’t just for me. The album took a long time to do, in fact, we started it almost a year ago. But I’m not altogether clear about this album – I haven’t got to terms with the whole presentation.”

What’s the next step for Nick? “I think there’ll be another album and I have some material for it, but I’ll be looking around now to see if the album leads anywhere naturally. For the next one I had the idea of just doing something with John Wood, the engineer at Sound Techniques.”

Would there be any gigs to promote the album? “I don’t think that would help – unless they were done in the right way. I’m just not very sure at the moment, it’s hard to tell what will turn up. If I could find making music a fairly natural connection with something else, then I might move on to something else.”

Sounds, 13 maart 1971

Tegen het advies van platenmaatschappij Island Records in, weigerde Drake interviews, radio sessies en live optredens te doen ter promotie van Bryter Layter.

Nick Drake – Bryter Layter – Reclame

Recensie

Net als zovelen, ontdekte ik Nick Drake ver na zijn overlijden. Drake is een prototype van de onbegrepen artiest, die na zijn dood pas de egards kreeg die hij tijdens zijn leven al verdiende. Volgens zeggen verkocht Drake slechts 4000 exemplaren van de drie albums die hij tijdens zijn leven uitbracht.

Bryter Layter alleen al maakt dat aantal totaal onbegrijpelijk. Het album is onbeschrijflijk mooi, intiem, ontroerend en zachtaardig. Drake’s fluisterstem (denk aan Sufjan Stevens), rijke instrumentatie, combinatie van folk en jazz en compositorische talent maken van Bryter Layter een onvergetelijke luisterervaring.

Net als voorganger Five Leaves Left en opvolger Pink Moon, is Bryter Layter verplichte kost!

Nick Drake – Bryter Layter – Hoes achterkant

Nummers

Alle nummers geschreven door Nick Drake.

• Introduction
• Hazey Jane II
• At The Chime Of A City Clock
• One Of These Things First
• Hazey Jane I
• Bryter Layter
• Fly
• Poor Boy
• Northern Sky
• Sunday

Muzikanten

• Nick Drake – zang, gitaar
• Dave Pegg – bas, behalve op One Of These Things First
• Ed Carter – bas op One Of These Things First
• Dave Mattacks – drums op Introduction, Hazey Jane II, One Of These Things First, Hazey Jane I, Bryter Layter, Sunday
• Mike Kowalski – drums op At The Chime Of A City Clock, One Of These Things First, Poor Boy, Northern Sky
• Ray Warleigh – saxofoon op At The Chime Of A City Clock, Poor Boy; fluit op Sunday
• John Cale – viola, harpsichord op Fly; celeste, piano, orgel op Northern Sky
• Lyn Dobson – fluit op Hazey Jane I, Bryter Layter
• Richard Thompson – gitaar op Hazey Jane II
• Paul Harris – piano op One Of These Things First
• Chris McGregor – piano op Poor Boy
• Pat Arnold, Doris Troy – achtergrondzang op Poor Boy

Nick Drake – Nick Drake

Na Bryter Layter

In augustus 1971 werd de eerste Nick Drake uitgave in de VS uitgebracht: Nick Drake, een compilatie van Drake’s eerste 2 albums, wat niet leidde tot grote verkopen, maar wel tot positieve recensies.

Met Drake zelf ging het ondertussen niet goed. Hij was depressief, teleurgesteld over de slechte ontvangst van zijn muziek en trok zich steeds meer terug. Toen producer Boyd besloot Engeland vaarwel te zeggen en te vertrekken naar Los Angeles, voelde Drake zich in de steek gelaten. Boyd was niet alleen producer en compagnon, maar gold ook als mentor voor Drake. Begin 1971 bezocht Drake voor het eerst een psychiater. Hij krijgt medicijnen voorgeschreven tegen depressie.

Nick Drake – Pink Moon

Na een korte vakantie gaat Drake toch aan het werk voor album nummer drie, zijn eerste zonder Boyd en zijn eerste waarvoor hij geen andere muzikanten gebruikte. Eind oktober 1971 neemt hij het gehele album in twee dagen op. Op 25 februari 1972 wordt Pink Moon uitgebracht, dat redelijke recensies ontvangt, maar slechter verkoopt dan beide voorgaande albums.

Drake stort in en wordt voor 5 weken opgenomen in het ziekenhuis. Rond deze tijd zegt hij tegen zijn moeder “I’ve failed in every single thing I’ve ever tried to do.” Vrienden en familieleden reageren opgelucht als Drake aan het werk gaat voor opnamen van een vierde album, zijn humeur verbetert aanzienlijk, waarschijnlijk ook door zijn hereniging met producer Boyd. Drake’s moeder: “We were so absolutely thrilled to think that Nick was happy because there hadn’t been any happiness in Nick’s life for years.”

Uiteindelijk gaat het toch mis. Op 25 november 1974 neemt Drake een overdosis van het antidepressie middel amitriptyline in, waaraan hij overlijdt. Nick Drake werd slecht 26 jaar oud.

Nick Drake – 29-04-1969

Succes

Gedurende het verdere verloop van de jaren (19)70 werd Drake’s naam af en toe in publicaties genoemd, maar verder was de aandacht minimaal. Halverwege de jaren (19)80 werd zijn naam steeds vaker genoemd door artiesten die Drake als inspiratie zagen, waaronder Kate Bush, Paul Weller, R.E.M.’s Peter Buck en The Cure’s Robert Smith.

De statuur van Drake’s muziek steeg steeds meer, zijn albums werden zelfs onderdeel van meerdere “best of all time” lijsten in meerdere publicaties, zowel binnen als buiten het VK. In 1999 werd Pink Moon gebruikt in een reclame en de interesse in Drake’s muziek nam een enorme vlucht. In 2000 werden de Nick Drake albums geremastered en opnieuw uitgegeven. Alle drie albums waren succesvol. Inmiddels zijn alle Nick Drake albums goud gecertificeerd in het VK. Het totaal aantal verkochte exemplaren wereldwijd overtrof 2,5 miljoen… in 2014 (ik heb de huidige cijfers niet kunnen achterhalen).

Ter afsluiting

Wat vind jij van Nick Drake en Bryter Layter? Laat het weten!

Video/Spotify
Bij dit verhaal is een video opgenomen. Klik op de volgende link om deze te zien: Video: Nick Drake – Bryter Layter. De A Pop Life afspeellijst op Spotify is ook aangepast.