Inleiding
Inmiddels zijn we 10 jaar verder. Op 21 april 2016 overleed Prince Rogers Nelson, de muzikale duizendpoot en erkend genie. Hij werd slechts 57 jaar oud. Tijdens zijn leven bracht hij ontelbare albums uit onder zijn eigen na(a)m(en) en meerdere pseudoniemen.
Vragen
Hoe staat het ervoor met Prince, zijn nalatenschap en hoe wordt er omgesprongen met zijn muziek? Is er iets veranderd in het beeld van/over Prince? Leeft de naam nog, betekent Prince nog iets?
De antwoorden zijn niet zo makkelijk te geven. Dan eerst maar persoonlijk. Wat doet het met mij? Is het gemis nog steeds zo groot? Hoe beoordeel ik zijn werk nu? En, hoe zit het met zijn invloed?
Wellicht is er een andere, nog belangrijkere vraag. Wie wacht er nog op die antwoorden? Zijn er niet legio zaken waar een mens zich veel drukker over kan/moet maken? De opkomst van het fascisme, de vaste waarde die extreemrechts heeft ingenomen in het publieke debat, Gaza, Iran, de idioterie in de VS, de afkeer van grotere groepen mensen van de maatschappij en samenleving, dat zijn toch de dingen die er echt toe doen? Waarom dan aandacht voor een artiest die al 10 jaar dood is? Waarom is het belangrijk daarover te blijven praten?
Susan Rogers – Lezingen 26 & 27 mei 2017
Het belang van geschiedschrijving
In mei 2017 was Susan Rogers in Rotterdam voor een aantal lezingen. Rogers was Prince’ belangrijkste engineer gedurende de jaren 1983, 1984, 1985, 1986 en 1987. De jaren die er echt toe deden, de jaren dat Prince onaantastbaar was, alles wat hij deed, schreef, speelde of bedacht was anders, innovatief en hoogst origineel. Rogers vertelde in haar lezingen/interviews over het belang verhalen te blijven delen, nieuwe generaties deelgenoot te maken van wie Prince was, hoe groot het belang van Prince is geweest en dat geschiedschrijving nodig is en blijft.
En misschien is dat vandaag de dag alleen maar nog belangrijker geworden, boeken worden weer verbannen, vrije gedachten worden beperkt, en lessen, echte lessen, worden steeds minder geleerd. Muziek is niet alleen een soundtrack van een mensenleven, maar ook van een beschaving. Een deel van de beleving komt voort uit nostalgie, zeker, maar een niet te onderschatten deel van de beleving bestaat in directe relatie tot de context.
De Gen-X generatie, waar ik ook toe behoor, is opgegroeid met de zeer reëel geachte mogelijkheid van nucleaire vernietiging. Destijds kon dat worden teruggevonden in alle muziekuitingen. Van de doem van The Cure, Joy Division en Killing Joke tot de woede van Crass, Discharge en The Sex Pistols, van het escapisme van de disco en house tot de realiteit in de 2 Tone ska. En ja, ook Prince was Gen-X (“We could all die any day / I don’t wanna die / I’d rather dance my life away”). Ook in zijn muziek klonk de vertwijfeling door, ook al kleurde Prince zijn existentiële angsten, twijfels en ideeën anders in. Prince’ werk moet in dat licht worden beoordeeld. Het is een essentieel onderdeel in het begrijpen en waarderen van zijn muziek, opstelling en imago. Dat is waar geschiedschrijving om de hoek komt kijken.
De vraag blijft natuurlijk of muziekgeschiedenis, en in dit geval de geschiedenis van Prince daarbinnen, dan zo relevant is als je het afzet tegen de dagelijkse beslommeringen en intens verdriet. Het is uiteindelijk appels met peren vergelijken. Het een bestaat niet zonder het ander. Hoe schrijnend ook, geschiedenis helpt niet alleen het verleden te duiden, maar ook het heden te verklaren. Wellicht is het juist vandaag de dag nog belangrijker deze lessen te trekken. Geschiedenis raakt naar de achtergrond, de subtiliteit is weg, kennis is een mening geworden. Het is juist nu van belang feiten en fictie van elkaar te onderscheiden en geschiedschrijving te blijven vastleggen.
Op mijn eigen, zeer bescheiden, wijze probeer ik dat te doen. Niet alleen de eerder genoemde Susan Rogers inspireerde me, maar ook Public Enemy voorman Chuck D, die onlangs stelde dat boeken, geschiedenis en muziek van het allergrootste belang zijn, juist nu. Vandaag de dag worden in de VS boeken, albums en auteurs verbannen van scholen. Dit treft de zwarte geschiedenis het meest direct. Revisionisme leert jongeren meningen in plaats van feiten. Jongeren dreigen de toegang tot algemene, objectieve kennis te verliezen.
Prince – Provocateur?
Prince geschiedenis
En waarom zou Prince dan zo belangrijk zijn? Nog los van het feit dat het leven van een genie verdient te worden naverteld, heeft Prince ontegenzeglijk veel betekend voor de (muziek)wereld an sich. Wat vaak vergeten wordt is dat Prince in zijn begindagen als een dreiging werd gezien. Seksualiteit, zeker zwarte seksualiteit, was in het VS van de begin jaren (19)80 een heet hangijzer. De veilig geachte familie Jackson bijvoorbeeld kleurde netjes binnen de lijntjes. Prince zette daar erotiek tegenover, qua imago en muzikaliteit. Maar seksualiteit was ook politiek:
Come on, everybody, yeah
This is ur life
I’m talkin’ about a revolution
We gotta organize
We don’t need no segregation
We don’t need no race
New age revelation
I think we got a caseWe need reproduction of the new breed
Leaders – stand up, organize…Sexuality is all u’ll ever need
Sexuality
Let ur body be free© 1981 Sexuality, Prince
En ging het eigenlijk wel over erotiek en seks? Prince zelf zag dat anders, zoals hij in Sexy MF zegt: “In a word or two, it’s you I wanna do / No, not your body, your mind, you fool”.
In de 
periode liep Prince voor op de discussie over muziekrechten, eigenaarschap van de master-opnamen, zeggenschap over de exploitatie van de eigen muziek en artistieke vrijheid. Prince is onmisbaar geweest in die discussie. Het kostte hem een groot deel van zijn carrière, leverde hem veel minachting en onbegrip op, maar uiteindelijk haalde hij zijn gelijk. De (grote) artiesten van nu hebben veel aan zijn pionierswerk te danken.
Ook zijn innovaties betreffende het aanbieden van digitale content, rechtsreeks naar zijn fanbase, was innovatief en uniek. In dezelfde periode experimenteerde ook David Bowie met een online community. Prince concentreerde zich niet alleen op fysieke gegevensdragers (cd’s), maar ook op digitale muziek. Hij liep voorop in muziekencryptie met digitale handtekeningen en licenties. Zijn veelgeprezen online muziek community NPG Music Club gaf liefhebbers toegang tot een onschatbare bibliotheek aan onuitgebracht materiaal, toegang tot pre-show soundchecks, aftershows, gegarandeerde toegang tot concerten, en meer. Die jaren waren uitermate opwindend, want nieuwe muziek werd, in het begin zelfs maandelijks, vanuit Prince en zijn organisatie 1 op 1 aan de leden aangeboden, direct en zonder tussenpersonen.
Prince – Rock & Roll Hall Of Fame – While My Guitar Gently Weeps
Prince muziek
Maar uiteindelijk draait het om de muziek. Prince was een multi-instrumentalist. Al op jonge leeftijd bleek dat Prince niet alleen veel instrumenten bespeelde, maar ook allemaal op zeer hoog niveau. Hij gaf zijn eigen band, en de vele satelliet acts onder zijn hoede, regelmatig instructies over wat ze moesten spelen, wanneer en hoe, maar ook de choreografie en attitude. Altijd was hij beter dan de gitarist, bassist of toetsenist die hij instrueerde.
Het genie van Prince is voor het muziekminnende deel van de bevolking pas echt duidelijk geworden na zijn dood. Door de niets ontziende strijd die Prince voerde op het internet met alles waar zijn naam aan verbonden was, circuleerde er maar weinig audio en/of video materiaal op online diensten. Ik weet nog goed dat op de dag van zijn overlijden de redactie van het Nederlandse programma De Wereld Draait Door naarstig op zoek was naar beelden. Aan het begin van de uitzending werd bekend dat Prince was overleden en aan het eind van de uitzending had men met moeite iets kunnen vinden op Youtube.
Inmiddels zijn er vele opnamen beschikbaar, met name live beelden. Dat was waar Prince al die jaren nog steeds heerste. Zijn live optredens waren legendarisch. Steeds meer mensen konden zien wat hij allemaal deed en kon. Met name zijn gitaarwerk werd door menig connaisseur besproken, bekeken en geanalyseerd. De algemene tendens was hoe het mogelijk was dat ‘we’ dit al die tijd niet wisten. De status van Prince is onder muzikanten alleen maar toegenomen. Zijn genie wordt, zeker onder muzikanten, algemeen (h)erkend.
Het grote publiek echter is Prince al bijna vergeten. De Gen-Z, laat staan Gen-Alpha, kennen de naam niet of nauwelijks. Hoogstens omdat een van hun Gen-X ouders Prince liefhebbers zijn, maar in de online content voor de nieuwere generaties speelt Prince geen enkele rol van betekenis meer. De poging van de Prince Estate in te haken op het Stranger Things fenomeen was dan ook een logische keuze, die zijn uitwerking niet miste, dus er is een markt voor Prince.
Paisley Park Vault (oude foto)
Prince Estate
En hiermee belanden we bij de Prince Estate, de verzameling accountants, advocaten, familieleden die de inhoud van de geroemde Paisley Park Vault moeten digitaliseren en exploiteren. Wat is er sindsdien allemaal uitgebracht?
Niet eerder uitgebrachte (standalone) albums
- Piano & A Microphone 1983
(21 september 2018) - Originals
(7 juni 2019) - Welcome 2 America
(30 juli 2021) - Prince and the Revolution: Live
(4 juni 2022) - Live At Glam Slam
(11 oktober 2023)
Van bovenstaande albums zijn feitelijk alleen de eerste 3 interessant/nieuw. De beide live albums waren eerder al beschikbaar in andere formaten, dus feitelijk niets nieuws. Piano & A Microphone 1983 was weliswaar nieuw, maar onder verzamelaars al sinds het begin van de jaren (19)90 lang en breed verspreid. Originals waren geen nieuwe nummers, maar Prince versies van nummers die waren weggegeven aan andere artiesten. Het album dat echt nieuw was was Welcome 2 America, een mooie uitgave.
Prince – De prachtige heruitgaven
Heruitgaven
- Purple Rain: Deluxe / Deluxe Expanded
(23 juni 2017) - 1999: Remastered / Deluxe / Super Deluxe
(29 november 2019) - Sign O’ The Times: Remastered / Deluxe / Super Deluxe
(25 september 2020) - Diamonds And Pearls Super Deluxe Edition
(October 27, 2023) - Around The World In A Day Deluxe Expanded Edition
(21 november 2025)
De heruitgaven zijn van onschatbare waarde. Waar Purple Rain nog een vingeroefening leek ging het met 1999 en Sign O’ The Times echt goed los. Prachtige uitgaven, voorzien van alternatieve mixen, outtakes, live optredens en meer. Dat gold ook nog voor Diamonds And Pearls, maar de laatste in de lijst, Around The World In A Day, was teleurstellend. Het officieel uitgebrachte materiaal werd samengebracht op de uitgave, maar geen extra’s: geen opnamen van de America live video, geen outtakes, geen soundchecks of introductie van het materiaal tijdens de Purple Rain tour. Een gemiste kans. Dat maakt het nieuws van de komende Parade heruitgave ook zo spannend. Zal de uitgave op dezelfde voet verder gaan, of (hopelijk) teruggrijpen op de omvangrijke heruitgaven, die daadwerkelijk nieuwe juweeltjes opleveren?
Ook al lijkt de lijst groot, de hoeveelheid nieuwe, nooit eerder uitgebracht muziek valt tegen. Zeker gezien de, ook vanuit de Prince Estate vaak gebezigde, uitspraak dat de Paisley Park Vault zo vol zit met muziek, dat er in de komende decennia er elk jaar een nieuw album op de markt kan worden gebracht.
Waarom gebeurt dat niet? Is er zoveel te regelen met licenties of is de Prince Estate te veel bezig met korte termijn? Gezien het aantal mails dat vanuit de Prince online website, en met name de Prince Store, wordt verzonden, lijkt het op het laatste. Mokken, stickers, telefoonhoesjes, slippers, kalenders, sjaaltjes, dekens, pins, tassen, glazen, lakens, kettinghangers, buttons, petjes, t-shirts, hoodies, broeken, jackets, vinyl herpersingen, de lijst met aan Prince gelieerde items is onuitputtelijk en de mails ook.
Maar waar blijven de prachtige nieuwe heruitgaven? 1999, Sign O’ The Times en, in iets mindere mate, Diamonds And Pearls: zó moet het. Liner notes, informatie, interviews, plaatsen in de juiste context. Zó moet het, zó hoort de erfenis van Prince te worden beschermd en gecultiveerd. Slechts drie uitgaven in 10 jaar die voldoen aan de standaard die Prince verdient, is veel te weinig. Sterker nog, het beschadigt zijn erfenis eerder dan dat het zijn nagedachtenis eert.
Zoals gezegd, de naam Prince lijkt te verdwijnen. Jongeren, vrienden van mijn kinderen, kennen Prince niet of nauwelijks. Lees het artikel over de Stranger Things connectie van begin 2026 en constateer dat het helpt als de Prince erfenis op nieuwe manieren wordt ingezet.
Prince – NPG Music Club (version 1) Login
Live uitgaven
Ten tijde van de NPG Music Club heb ik ooit een suggestie gedaan om de live opnamen uit te nutten. Prince nam al zijn optredens op, voor zijn eigen archief, of om terug te luisteren om zijn shows nog beter te maken. Al die opnamen liggen nog steeds in de kluizen. Destijds verwees ik naar artiesten als Pearl Jam en Peter Gabriel, die alle shows van hun tours bijna direct beschikbaar stelden aan hun fans. Bruce Springsteen doet dat op dit moment ook. Hij heeft toegang verleend tot zijn live archief en er verschijnen elk jaar meerdere live albums, die zijn gehele carrière bestrijken. Ik heb er al meerdere prachtige opnamen van gekocht. Dat kan bij Prince ook. Het houdt zijn naam levend, de muziek vers en de fanbase enthousiast. Het is onbegrijpelijk dat er zo weinig gebeurt met de enorme hoeveelheid onuitgebrachte muziek en concerten.
Tot slot, waar blijven de albums van acts als Vanity 6, The Family, Madhouse en Jill Jones? Stuk voor stuk innovatieve werkstukken, die een andere kant van Prince en zijn muze laten horen. Er is ook nog te veel officieel uitgebracht materiaal dat niet meer te verkrijgen is. Dat lijkt me toch niet al te moeilijk om dat snel te regelen. De grootste gotspe blijft echter het ontbreken van The Black Album op streaming diensten. Waar blijft de missing link tussen Sign O’ The Times en Lovesexy, één van de populairste bootlegs aller tijden?
Prince – blog
Toen ik mijn blog begon op 1 juli 2016, zo’n tien weken na het overlijden van Prince, was dat mede ingegeven door de artikelen die ik destijds via Facebook stories had gepubliceerd. De stukken genereerde aandacht en waardering. Mede gezien eerdere ervaringen, besloot ik een blog te starten, waarvoor de enige regel was dat ik schreef over muziek die ik zelf had én leuk vond. Als afgeleide daarvan wilde ik alle Prince albums, die tijdens zijn leven waren uitgekomen, van een artikel voorzien. Met het verhaal over HITnRUN Phase Two, dat ik vorig jaar december publiceerde, is dat doel na bijna tien jaar bereikt. Er is nog wel wat te beschrijven, maar niet veel meer.
Ik heb gemerkt dat die ‘missie’ niet alleen mij veel heeft gebracht, maar ook vooral aan mijn lezers. Uiteraard waren (en zijn) er veel Prince afficinado’s die het leuk vonden te lezen over momenten die ze zelf ook hebben meegemaakt, maar het is opvallend hoe vaak ik wordt benaderd door mensen/lezers die Prince niet eerder kenden en hem steeds meer ontdekken.
En het heeft mij persoonlijk ook veel gebracht. Door veel te lezen, uitzoeken, maar vooral luisteren, ben ik ook anders naar het werk van Prince gaan kijken. De be- en verwondering zijn alleen maar toegenomen. De ongelooflijke run van 1980 tot en met 1988 is niet eerder vertoond in de geschiedenis van de popmuziek. De opleving rond 1993 t/m 1995 was van ongekende klasse. De periode van The Rainbow Children en de One Nite Alone… Tour was opwindend, innovatief en geniaal.
De hoeveelheid muziek die Prince heeft uitgebracht is al ongelooflijk genoeg, maar daarnaast bracht hij ook albums uit, die hij zelf volspeelde, inzong, produceerde en componeerde, maar onder andere namen, waaronder The Time, Vanity 6, Sheila E., Apollonia 6, The Family, Madhouse, Jill Jones, Carmen Electra, The New Power Generation, Mayte, The NPG Orchestra en Bria Valente. Daarnaast speelde hij mee op en schreef één of meerdere nummers en/of remixte voor een hele rij aan artiesten, zoals Stevie Nicks, Sheena Easton, André Cymone, The Bangles, Mazarati, Deborah Allen, Kenny Rogers, Nona Hendryx, Taja Sevelle, Dale, Three O’Clock, Madonna, Wendy & Lisa, Mavis Staples, Brownmark, Patti Labelle, George Clinton, Kid Creole & The Coconuts, Elisa Fiorillo, Tevin Campbell, Eric Leeds, Mica Paris, T.C. Ellis, Martika, Ingrid Chavez, Joe Cocker, Loïs Lane, Candy Dulfer, Monie Love, Jevetta Steele, Earth Wind & Fire, Kate Bush, Margie Cox, Rosie Gaines, Celine Dion, Chaka Khan, Van Gogh, Graham Central Station, Ani DiFranco, Maceo Parker, No Doubt, Common, Stevie Wonder, Támar Davis, Dez Dickerson, Nikka Costa, Rhonda Smith, Ana Moura, Andy Allo, Judith Hill, Ida Nielsen en Miles Davis.
In een live setting was en bleef Prince onaantastbaar. Ik ben op een bepaald moment gestopt met het vergelijken van concerten, want niets/niemand zal ooit kunnen wedijveren met Prince in 1986, 1988 of 2002. De enigen die in de buurt kwamen waren D’Angelo en Kendrick Lamar.
Prince – De gouden zes
Ranking
Natuurlijk heeft Prince ook slechte nummers, en albums, uitgebracht. Ik was lange altijd overtuigd dat het niet erger kon dan Diamonds And Pearls en O(+>. Dat blijkt toch iets anders te liggen. Planet Earth, 20Ten en HITnRUN Phase One scoren nog lager. De eerste echte teleurstelling voor mij was het nummer The Arms Of Orion, afkomstig van het Batman album. Ik was in shock en kon niet geloven dat Prince zo iets middelmatigs kon schrijven en opnemen, laat staan uitbrengen! Maar Diamonds And Pearls (zowel het album als het nummer) was de echte afknapper. Groot was ook de opluchting toe ik medio 1994 weer opwindende, innovatieve en originele eigen muziek hoorde vanuit Minneapolis. Prince, ook al heette hij officieel , was terug, en hoe!
Maar het werk werd wisselvalliger, van experimenteel tot overduidelijk crowd-pleasing, maar elke keer was er die opwinding voor een nieuw project, want hier en daar strooide hij nog steeds met pareltjes.
Door de jaren heen is er dan ook een (lichte) verschuiving gekomen in mijn album voorkeuren. Hieronder een link naar alle albums en de beschrijvingen, almede mijn ranking. Voor mij persoonlijk zijn, op dit moment, Dirty Mind, Around The World In A Day, Parade, Sign O’ The Times, The Black Album en Lovesexy onaantastbaar. De albums, de B-kantjes, de video’s, de tours, alles klopte rond die projecten. De hoeveelheid onuitgebracht materiaal is niet te bevatten. Niet alleen de kwantiteit is onbeschrijflijk, de kwaliteit is ook nog eens ongeëvenaard. Een heruitgave van Parade is dan ook iets waar ik reikhalzend naar uitkijk.
Prince Rogers Nelson – Interview 1970
Prince 11 jaar oud
Een van de ontroerendste ontdekkingen kwam toevallig aan het licht, toen een medewerker van het CBS News Minneapolis WCCO televisiestation begin 2022 op zoek ging naar beelden van lerarenstakingen uit het verleden, in een poging de destijds huidige stakingen te kunnen duiden. Er werden opnamen gevonden van een staking uit 1970, waarbij ook leerlingen werden geïnterviewd. Een van de kinderen viel op. Het bleek te gaan om Prince Rogers Nelson, destijds 11 jaar oud. Leuke beelden van een piepjonge Prince, die al veel van zijn mimiek prijsgaf. Een prachtige unieke vondst!
De beelden zijn beschikbaar in het subartikel Prince 11 jaar oud – interview.
Ter afsluiting
Ik hoor graag van mijn lezers. Wat is jouw mening en/of gevoel 10 jaar na het overlijden van Prince? Laat het weten!
Dankwoord
Mijn dank gaat uit naar Edward voor het proeflezen.
Video/Spotify
Bij dit verhaal is een video opgenomen. Klik op de volgende link om deze te zien: Video: Prince – Tien jaar later…. De A Pop Life afspeellijst op Spotify is ook aangepast.
